Interview

Door Wim Bals

wim bals interview

Dit is de vertaling van een interessant interview dat ik onlangs had.

Wim Bals is een Belgische kunstenaar wiens werk absoluut heerlijk is om naar te kijken. Wanneer ik voor de eerste keer naar zijn website keek, lag ik in een deuk van het lachen. Zijn werk is zo fris, vrij en grappig. Hoewel, laat je niet misleiden, zijn uitstekende techniek is voortgebouwd uit de klassieke grote meesters. Hier is het interview…

MICHAEL: Wim! Ik ben zo blij om je te kunnen interviewen. Jouw werk is te gek! Ik keek er naar en het doet me lachen omdat het zo hyperrealistisch, surrealistisch, plezierig en vol verbeelding is. Ik zie Vermeer in jouw werk en jouw aanpak is zo fris. Wat gaat er door jouw hoofd als je aan het schilderen bent? Waarom schilder je deze zaken op deze manier?

WIM: Ha Michael, bedankt. Vermeer en ook Rembrandt hebben me enorm geïnspireerd in het gebruik van licht in een schilderij. Tijdens mijn jeugd bezocht ik heel veel museums omdat mijn vader ook kunstschilder was.

wim bals interview vermeer
Johannes Vermeer, Schrijvende vrouw in het geel. (National Gallery of Art, Washington D.C.)

Ik zag schilderijen van Rembrandt, Vermeer, Rubens en Van Eyck, ik was echt wel “kunstverwend”. Mensen vragen me wel eens waarom ik die grappige schilderijen maak. Raad eens? Ik beleef er telkens enorm veel plezier aan om die gekke dingen te schilderen. Wanneer ik iets zie dat me inspireert, gaat mijn brein in actie en ontstaat er een nieuw schilderij. Het is vreemd, het thema dieren in deze situaties zoals ik ze schilder zijn eerder zeldzaam in de kunst. Bij uitbreiding is humor eerder uitzonderlijk in de kunstwereld. Ik kan moeilijk zeggen waarom, het is eerder een niche.

wim bals interview bosch
Hiëronymus Bosch, detail Tuin der lusten. (Prado, Madrid)

Tijdens mijn opleiding was ik omvergeblazen door de schilderijen van Hiëronymus Bosch. Ik ben het nog steeds trouwens. Dat was het begin van mijn surrealistische wereld. Ik was altijd al een fan van hyperrealisme kunst. Deze twee ideeën kwamen samen in mijn werk. Voor mij is het ook belangrijk om 'positieve' kunst aan de muur te hebben. Als ik wat negatiefs wil, zal ik wel naar het nieuws kijken... Lijden en wreedheid zie ik niet graag (in kunst), maar dat is mijn persoonlijke standpunt.

MICHAEL: Weet je Wim, het is interessant omdat veel mensen, vooral in de kunstwereld, humor niet serieus nemen. Ze denken dat alleen donkere onderwerpen echte kunst zijn. Wat denk je ervan?

WIM: Nou, in de eerste plaats, ik denk dat het een soort snobisme is. Je ziet dat ook met films; er is belangstelling voor "serieuze" thema's, maar niet veel voor comedy. Ik denk dat het "not done" is comedy leuk te vinden. Aan de andere kant, omdat veel mensen van humor houden (controleer het aantal grappige video's op Facebook), de "critici" denken dat het niet past in kunst. Donkere onderwerpen en ellende zijn thema's die veel mensen niet willen en daarom de snobs denken dat het past in kunst, want het is immers controversieel.

Dat gezegd hebbende, het is niet zo makkelijk om humoristische kunst te maken. Het mag niet dom of kinderachtig lijken en dat is een dunne lijn om te overschrijden. Misschien zijn er daarom niet veel kunstenaars in dit genre.

MICHAEL: Ik vind meer en meer kunstenaars als u die niet willen werken in enkele genres, maar liever met behulp van elementen van verschillende genres in hun werk. Denkt u dat dit zal leiden tot het verdwijnen van alle genres of het ontstaan van een nieuw genre?

WIM: Het is moeilijk te zeggen, Michael. Persoonlijk ben ik niet echt bezig met het categoriseren van mijn stijl, maar u kunt het een mix van verschillende stijlen noemen inderdaad. Verzamelaars en kunsthandelaren houden ervan een kunstenaar te categoriseren, maar een kunstenaar is meer bezig met het creëren van zijn eigen stijl en niche, in plaats van te zeggen dat hij een surrealist of photorealist, enz. is. Het is een feit dat niet alleen in de kunst, er een samensmelting is van ideeën, stijlen en gedrag. Bijvoorbeeld, dezer dagen, mensen bezoeken rockconcerten maar ook klassieke concerten en ballet bijvoorbeeld. Kunt u zich dat voorstellen in het verleden? Hetzelfde gebeurt in de kunstwereld.

Zal dit uiteindelijk leiden tot een einde van alle genres? Ik denk het niet. Er zijn nog steeds veel kunstenaars gepositioneerd in bepaalde genres. Het mengen van stijlen kan ook leiden tot verdwalen in de kunst, dus het kan ook een valkuil zijn. Het creëren van je eigen stijl als kunstenaar is een proces van jaren. Het is bijna onmogelijk om dit proces te versnellen.

MICHAEL: Ik voel me op dezelfde manier over het schrijven. Ik denk dat ik nu net het aangaan van mijn eigen schrijfstijl. Het creëren van je eigen stijl. Het is net als het vinden van jezelf en het ontdekken van wie je bent, is het niet? Ik keek alleen maar naar uw website opnieuw en wat me verbaasde, is hoe je met behulp van Rembrandt en Vermeer technieken licht op jouw vreemde taferelen laat vallen. Het is alsof je deze kunstenaars huldigt op een subversieve manier en ik denk niet dat ze worden beledigd. Ik denk dat ze zou lachen om zichzelf en dan naar je kijken en zeggen: "Erg grappig Wim!" Wat denk je?

WIM: Hmm, ik zou graag die twee schilders mijn werk laten zien, mocht dat kunnen. Ik gebruik een aantal van de technieken die werden gebruikt door Vermeer en Rembrandt. Bijvoorbeeld, het gebruik van dikke verflagen in een schilderij. Door het gebruik van deze techniek, het licht raakt het oppervlak van de schilderijen en de hooglichten worden nog helderder. Het schilderij heeft een huid of een landschap van verf op die manier gekregen. Natuurlijk is dit niet zichtbaar op het scherm of op reproducties. Dat is ook de reden waarom ik niet hou van giclees, art prints, merchandising, want ze zijn veel te plat en ze hebben niet een huid van verf. Een schilderij is meer 3D dan je denkt. Dat zou duidelijk zijn als je over het schilderij zou wrijven, wat je natuurlijk niet mag van mij...

MICHAEL: Haha!

wim bals interview faun
Wim Bals, Faun.

WIM: Ik gebruik de oudere technieken die zijn ontwikkeld in de 17de eeuw. Ik maak schilderijen die echter wel hedendaags zijn door te kiezen voor onderwerpen die van de 21ste eeuw zijn. Misschien is dat de reden waarom mijn schilderijen te zien zijn in barokke en klassieke interieurs, net als in hedendaagse minimalistische interieurs.

MICHAEL: Wanneer ben je eigenlijk met schilderen begonnen? Hoe oud was je? Waarom heb je besloten om kunstenaar te zijn?

WIM: Ik ben opgegroeid in een artistieke familie, mijn vader was immers ook een professionele kunstenaar. Dat betekende dat potloden en papier altijd om me heen waren. Toen ik een jaar of 10 was, was het duidelijk dat ik talent had om te tekenen. Toen ik 13 jaar oud was, ging ik naar de academie op woensdagmiddag en zaterdagochtend om te leren tekenen. Dat was heel basic zoals tekenen van schoendozen, blikjes, flessen ... Voor mij was dat een goede basis. Toen ik 15 was, koos ik grafische vormgeving op school te volgen. Dat beteken dat ik later een professionele ontwerper van advertenties, boeken, webdesign, zou zijn. Maar er waren te veel beperkingen in creativiteit in deze wereld. Tijdens de vrije uren, was ik nog steeds aan het tekenen en schilderen in het atelier van mijn vader. Toen ik begon te werken startte ik in een museum als assistent curator van (hedendaagse) tentoonstellingen. In de tussentijd was ik bezig met de verkoop van mijn schilderijen via galerijen en na een aantal jaren, was het mogelijk om over te schakelen om professionele kunstenaar te zijn en te stoppen met mijn werk in het museum. De beste beslissing die ik ooit heb gemaakt!

MICHAEL: Je verhaal echt doet me denken dat de beste manier om de kunstwereld en kunstenaars sterk te houden is door het houden van kunsteducatie in scholen. Als kinderen worden blootgesteld aan de kunst - net zoals zoals voetbal - in het begin van de schooltijd, zullen ze het waarderen en te begrijpen later in het leven. Dit zal de hele kunstwereld helpen. Nee?

wim bals interview vlieg

WIM: Ik ben het totaal met je eens Michael. Ik denk dat het niet alleen goed voor de kunstwereld en kunstenaars. Het zou de kinderen in hun leven helpen wanneer ze opgroeien om meer creatief te zijn in het oplossen van problemen - als ze meer kansen krijgen om over kunst te leren. De school is de plaats om kinderen over kunst te onderwijzen. Waarschijnlijk zijn er veel creatieve geesten verspild omdat ze opgroeiden in moeilijke situaties en daarom nooit een kans gekregen hebben om hun talenten verder te ontwikkelen.
Het zou de plicht van ouders en scholen moeten zijn om hen kunst te leren waarderen en begrijpen. Als ze dan opgroeien, zouden ze ervaren dat kunst hun leven extra kan “kruiden”.

MICHAEL: Hoeveel problemen zijn er betrokken bij het proces van schilderen? En los je die problemen op, omdat je ze zelf immers hebt gecreëerd? Haha.

WIM: Als je meer dan meer dan 25 jaar professioneel kunstenaar bent, zijn er niet zoveel problemen in het proces van schilderen. Dit betekent niet dat het makkelijk is telkens vanaf nul elke keer opnieuw te starten!

wim bals interview vlieg
Wim Bals, Expeditieteam.

Het merendeel van de problemen die ik heb in het verleden gehad hebben was met opdrachten. Klanten hebben reeds hun schilderij in gedachten wanneer ze vragen om een werk op aanvraag te maken. Meestal zijn er zoveel aanpassingen te maken voordat ze ervan overtuigd zijn dat het werk goed is, dat het niet meer leuk is voor mij. Weet je, dat is de reden waarom ik niet meer in opdracht schilder.

MICHAEL: Bent u bezorgd dat fotografie misschien het maken van schilderijen overbodig maakt? Er zijn veel grote fotografische kunstenaars en er zijn veel meer camera's!

WIM: Rond ca. 1850 toen fotografie begon populair te zijn, deed zich hetzelfde probleem voor. Veel schilders dachten dat dit het wel eens het einde van de schilderkunst zou zijn. Maar we weten nu dat fotografie een plaats naast schilderkunst heeft gevonden. Je hebt gelijk als je zegt dat er een ontelbaar camera's zijn, en alles moet worden gefotografeerd! Maar wat gebeurt er dan met die beelden? Ze vinden hun rustplaats op een externe harde schijf en slechts een paar maken het om af te drukken.
Sommige kunstenaars vinden hun weg in de fotografie, anderen in het schilderen of beeldhouwen. Fotografie is volwassen geworden, maar het is een totaal ander medium dan de schilderkunst. Kunstverzamelaars waarderen zowel de verschillende technieken en er zal altijd een plek zijn voor goede foto’s evenals goede schilderijen. Ik ben helemaal niet bezorgd.

MICHAEL: Waar woon je precies?

WIM: Ik woon in België. België is een klein land, waar ze Nederlands, Frans en Duits spreken. Mijn schilderijen zijn vertegenwoordigd in België en in Nederland door galeries. We hebben hier in België een kunstscène met galeries, kunstbeurzen en veilingen. Natuurlijk, dit is hier niet Londen of New York, maar het leeft wel. Vanwege het feit dat België (met Brussel als hoofdstad) centraal is gelegen in Europa, zijn er veel buitenlandse bedrijven die hier met hun vertegenwoordigers zijn. Dat is ook de reden waarom veel van mijn schilderijen België verlaten naar kunstverzamelaars in andere landen zoals Singapore, Dubai, Engeland, Canada - al heb ik een solide klantenbasis hier ook, offline en online.

MICHAEL: De meeste kunstenaars in Amerika hebben geen solide klantenbasis! Zo veel getalenteerde kunstenaars over de hele wereld worstelen terwijl dode, beroemde kunstenaars tentoonstellingen blijven krijgen in museums. Wat denk je dat kan of moet worden gedaan om opkomende kunstenaars te helpen?

WIM: Dat is een moeilijke vraag. Als kunstenaar moet je beseffen dat je ook een ondernemer bent. Dit betekent niet dat je te commercieel zou moeten werken en alles moet worden "gemerchandised," maar je moet je bewust zijn van alle mogelijke manieren van marketing. Er zijn tal van tips en video's over deze kwesties op het internet. Gewoon zoeken naar "kunstenaar en marketing."
Ik hou ook niet van kunstenaars vol met zelfmedelijden. Een oude galeriehouder zei ooit eens tegen mij: “Als iemand te weinig verkoopt, moet die harder en beter werken.” Het is een beetje kort door de bocht, maar er is een zekere mate van waarheid in.


wim bals interview museum

Misschien moet de overheid op de een of andere manier, meer geïnteresseerd zijn in de opkomende kunstenaars. Musea, bijvoorbeeld, kopen gerenommeerde kunstenaars die enorme prijzen eisen. Op die manier kunnen ze gewoon enkele werken kopen per jaar en maken slechts een paar kunstenaars gelukkig (tenminste als ze nog in leven zijn). En met een goed aankoopbeleid, zouden ze veel meer onbekende kunstenaars kunnen kopen. En als blijkt dat de kunstenaar beroemd is later, waren ze in staat om een kunstwerk van deze "ster" aant te kopen aan een interessante prijs. Als blijkt dat het verkeerde aankopen zouden zijn geweest, kunnen ze een “stockverkoop” organiseren. Op die manier komt er ook geld terug voor het museum.

MICHAEL: Tot slot Wim, Wat is het nut van de kunst? De meeste mensen in de wereld zullen nooit een bezoek aan een kunstgalerie brengen en kunst geneest kanker niet. Waarom zouden mensen moeten bezig zijn met kunst?

WIM: Zelfs in primitieve culturen, was er de drang om kunst te maken - soms eenvoudige versieringen op keukengerei. Hieruit kun je concluderen dat kunst en esthetica altijd een deel van de mens is geweest.
Kunst kan kanker inderdaad niet genezen, maar wie bezig is met positieve schoonheid heeft weinig ruimte voor somberheid. Kunst zal altijd blijven verassen en mensen verbazen, omdat het de geest van degene die kijkt, als diegene die het maakt, stimuleert.

MICHAEL: Bedankt, Wim. Dit interview was even heerlijk als kijken naar jouw schilderijen!

WIM: Dank u, Michael. Ik heb echt genoten van ons gesprek.


Ontvang net zoals meer dan 1000 anderen foto's van nieuwe schilderijen in je inbox.

inschrijven